Արաբիկա և ռոբուստա․ հիմնական տարբերությունները

Արաբիկայի գիտական անվանումն է Coffea arabica, իսկ ռոբուստա անվամբ հայտնի սուրճը ստացվում է հիմնականում Coffea canephora տեսակից։

Արաբիկայի բնական ծագման հիմնական շրջանը Եթովպիայի բարձրավանդակներն ու դրանց հարակից Արևելյան Աֆրիկայի տարածքներն են։ Այն ավելի պահանջկոտ է աճեցման պայմանների նկատմամբ, հիմնականում մշակվում է բարձրադիր, համեմատաբար զով շրջաններում և ավելի զգայուն է որոշ հիվանդությունների ու կլիմայական փոփոխությունների նկատմամբ։

Coffea canephora-ի բնական տարածքը արևադարձային Աֆրիկան է՝ հատկապես արևմտյան և կենտրոնական շրջանները։ Ռոբուստան սովորաբար ավելի լավ է հարմարվում արաբիկայի համար չափազանց տաք ու խոնավ պայմաններին, կարող է աճել ավելի ցածրադիր վայրերում, հաճախ ավելի բարձր բերքատվություն է ապահովում և ընդհանուր առմամբ պակաս զգայուն է որոշ վնասատուների ու հիվանդությունների նկատմամբ։

Ինչո՞ւ է դրանց համն այդքան տարբեր

Արաբիկայի և ռոբուստայի տարբերությունը միայն աճեցման վայրով չէ պայմանավորված։ Դրանց հատիկներն ունեն նաև տարբեր քիմիական կազմ։

Արաբիկայի կանաչ՝ չբոված հատիկները սովորաբար ավելի շատ շաքարներ, հատկապես սախարոզա, և լիպիդներ են պարունակում։ Բովման ընթացքում այդ նյութերը մասնակցում են սուրճի բույրն ու համը ձևավորող բազմաթիվ քիմիական ռեակցիաների։ Այդ պատճառով արաբիկայում հաճախ կարելի է զգալ մրգային, ծաղկային, կարամելային, շոկոլադային կամ ընկուզային նոտաներ։

Ռոբուստան սովորաբար ավելի շատ կոֆեին և քլորոգենաթթուներ է պարունակում։ Դրանք և դրանց՝ բովման ընթացքում առաջացող միացությունները նպաստում են ավելի արտահայտված դառնությանը, տտիպությանը և ինտենսիվ համին։

Այսպիսով՝ արաբիկան սովորաբար տալիս է ավելի բարդ և բազմաշերտ համային պրոֆիլ, իսկ ռոբուստան՝ ավելի ուժեղ և ընդգծված համ։ Միաժամանակ վերջնական արդյունքի վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև մշակման, բովման և պատրաստման եղանակները։

Ո՞րն է ավելի շատ կոֆեին պարունակում

Կոֆեինի պարունակությունը երկու տեսակների կարևոր տարբերություններից է։

Ռոբուստայի հատիկներում կոֆեինը սովորաբար զգալիորեն ավելի շատ է, իսկ միջին ցուցանիշներով տարբերությունը հաճախ մոտ երկու անգամ է։ Կոֆեինը ոչ միայն ազդում է սուրճի թարմացնող ազդեցության վրա, այլև բնական դառնություն է հաղորդում ըմպելիքին։

Բույսի համար կոֆեինը նաև բնական պաշտպանական գործառույթ ունի և կարող է սահմանափակել որոշ միջատների ու այլ օրգանիզմների ազդեցությունը։ Սակայն ռոբուստայի ընդհանուր դիմացկունությունը պայմանավորված է ոչ միայն կոֆեինով, այլև բույսի գենետիկական ու ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններով։

Միևնույն ժամանակ պատրաստված բաժակի կոֆեինի իրական քանակը կախված է նաև արաբիկայի և ռոբուստայի հարաբերակցությունից, սուրճի չափաբաժնից, ջրի քանակից, աղացման աստիճանից և պատրաստման եղանակից։

Ինչո՞ւ է արաբիկան սովորաբար ավելի թանկ

Արաբիկան ավելի պահանջկոտ է աճեցման նկատմամբ և սովորաբար ավելի քիչ բերք է տալիս։

Դրա արտադրության արժեքի վրա ազդում են՝

Ռոբուստան հարմար պայմաններում սովորաբար ավելի բարձր բերքատվություն ունի և հաճախ կարող է աճեցվել այնպիսի տաք ու ցածրադիր շրջաններում, որոնք արաբիկայի համար պիտանի չեն։ Այդ պատճառով դրա արտադրության ինքնարժեքը սովորաբար ավելի ցածր է։

Սակայն բարձր գինն ինքնին դեռ որակի ցուցանիշ չէ․ սուրճի որակի վրա մեծ ազդեցություն ունեն ծագումը, մշակումը, բովումն ու թարմությունը։

Ինչո՞ւ են արաբիկան և ռոբուստան խառնում

Արաբիկան հաճախ լավ ընտրություն է, եթե նախընտրում եք՝

• նուրբ և բուրավետ սուրճ,

• բնական քաղցրություն,

• մրգային, ծաղկային կամ շոկոլադային նոտաներ,

• ավելի մեղմ դառնություն,

• ֆիլտր կամ pour-over եղանակով պատրաստված սուրճ։

Ռոբուստա պարունակող խառնուրդը հաճախ լավ ընտրություն է, եթե նախընտրում եք՝

• թունդ և ինտենսիվ սուրճ,

• արտահայտված դառնություն,

• ավելի շատ կոֆեին,

• խիտ էսպրեսսո և առատ փրփրաշերտ,

• կապուչինո կամ լատտե։

Իսկ նրանց համար, ովքեր ցանկանում են համատեղել արաբիկայի բույրն ու ռոբուստայի ուժը, լավ ընտրություն կարող է լինել երկու տեսակների հավասարակշռված խառնուրդը։

Արաբիկա՞, թե՞ ռոբուստա․ ո՞րն ընտրել

Սուրճի բազմաթիվ տեսակներ պարունակում են արաբիկայի և ռոբուստայի տարբեր համամասնություններով խառնուրդ։

Խառնուրդի նպատակը երկու տեսակների հատկությունները համատեղելն է։

Արաբիկան տալիս է՝

• բույր,

• քաղցրություն,

• համային նրբերանգներ,

• հաճելի թթվայնություն։

Ռոբուստան տալիս է՝

• ավելի խիտ կառուցվածք,

• ուժեղ և դառը համ,

• ավելի շատ կոֆեին,

• էսպրեսսոյի սովորաբար ավելի առատ փրփրաշերտ

Այդ պատճառով ռոբուստա պարունակող խառնուրդները հաճախ օգտագործվում են էսպրեսսոյի համար։ Դրանք հարմար են նաև կապուչինոյի և լատտեի նման կաթով ըմպելիքների դեպքում, քանի որ սուրճի ինտենսիվ համը կաթի հետ համադրելիս կարող է ավելի նկատելի մնալ։